Met grote regelmaat vraag ik mij af, wat leren we HB leerlingen op school?
Het afgelopen half jaar heb ik lesgegeven in een HB-klas (groep 6, 7 8) in het montessori onderwijs. Ik zag kinderen die zeer gemotiveerd waren om er iedere dag weer het beste van te maken en kinderen die de grootste moeite hebben met het schoolsysteem.
De eerste groep kinderen heeft ruimte en overzicht om te kunnen plannen. Zij hebben hun werk op tijd af en houden voldoende ruimte over voor verrijkende opdrachten. Echter is er ook een groep die worstelt met de prikkelverwerking, overzicht bewaren in het hoofd en hart om aan te kunnen geven wat de hulpvraag is en overspoeld raken. De stress loopt bij deze leerlingen op en de motivatie daalt. Dit resulteert in demotiverend gedrag wat opvalt in de klas en dreiging om thuiszitter te worden.
Ik zie niet alleen kinderen die opvallen door druk gedrag, maar juist ook de stille kinderen. Ik verbind mij met de leerlingen vanuit mijn hart en ga het gesprek aan om te achterhalen hoe het welbevinden van de leerlingen in de klas is. De ene leerling vindt het prima. Krijgt het werk op tijd af en is te tevreden met hoe het gaat, de andere leerling voelt zich depressief, omdat die gevoelsmatig niet krijgt waar de hulpvraag ligt. Door groepsgroottes van 25 kinderen lukt het een leerkracht niet altijd om voldoende te kunnen investeren in alle leerlingen om de autonomie te vergroten, wat leidt tot moedeloosheid en opstandig gedrag.
Wat ik mijn hele schoolloopbaan al doe is kijken naar kinderen en luisteren. Wat leeft er bij de kinderen en welke opdrachten passen daarbij? Een leerling verwoordde het: “Juf, het gaat jou niet om het leren, maar hoe wij ons voelen.” Ik weet inmiddels dat als je goed in je vel zit, je ook tot leren kunt komen. Dat is waar het bij mij over gaat. Wat heeft een leerling nodig om tot leren te komen?
Aangezien ik op school nog onvoldoende uitdaging kon vinden op reken – en taalgebied, werd ik door mijn collega getipt op de methode Briljant. Deze was nog niet op school aanwezig, maar via een proeflicentie konden we lessen uitproberen. Samen met mijn collega van groep 4, 5 en 6 hebben we kinderen deze methode via een proeflicentie uit laten proberen. De methode biedt verdiepend rekenen, taal en handenarbeid aan. Voor de kinderen een feestje om een keer iets anders te doen dan methodisch werken met basisdoelen, maar aansluiten bij wat ze het liefste doen: ruimer en creatief denken.
Andere leerlingen zijn aan de slag gegaan met schaken, het schrijven van een kerstmusical, spel Wie is de Mol maken, creatieve lessen ontwerpen voor de onderbouw. Samen ontdekkend leren en elkaar motiveren en uitdagen.
Enkele leerlingen hadden zich ook ingeschreven voor lessen sterren- en geneeskunde op de Erasmus Universiteit. Na inloten konden zij daar 8 lessen volgen. Een andere optie was om rijke middagen op het openbaar lyceum Zeist te volgen.
Echter gaven de kinderen ook terug dat ze zoveel stil moeten zitten op een dag. Ze hebben behoefte aan beweging. Door spellen in te zetten als:
– levend stratego (meesterpieter,nl/levend-stratego-tafels)
– complimentenspel (zoek een compliment op, geef die aan elkaar, ga het gesprek erover aan)
– zoek jouw talenten en verwerk deze in het schrijven van je naam (kaartjes gebruikt van het spel Schatgravers)
– memoriespel maken met de tafels
– tafels meppen
– Simon zegt
Kunnen kinderen weer even energie opdoen om verder te gaan met de rest van hun dag.
Ondanks al deze mogelijkheden bleven er ook kinderen die overspoeld raakten, doordat zij:
– de leerstof niet gepland kregen
– de lat zo hoog legden, zodat ze er zelf niet aan konden voldoen
– het idee hadden dat de manier van leren niet bij ze paste
– ze andere ideeën over leren hadden dan dat ze via school aangeboden kregen
– depressief raakten, doordat ze de autonomie en competentie misten binnen hun werkzaamheden
Het mooie aan mijn werk vind ik dat ik samen met het kind achter het gedrag mag kijken. In verbinding op zoek naar de hulpvraag om vooruit te kunnen kijken naar succeservaringen. Wat is er nodig om zelfstandig aan het werk te kunnen gaan om de autonomie te vergroten en de relatie te vergroten. Weer in verbinding met wat de leerling het liefste wil: leren, ruimte in het hoofd, ruimte voor creativiteit (out of the box) en mee kunnen komen in een groep.
